-
- Tổng tiền thanh toán:
Bảo Quản Ngọc Lục Bảo: Vệ Sinh Đúng Và 5 Lỗi Hay Gặp
Mua được viên Ngọc Lục Bảo đẹp là một chuyện, giữ cho nó đẹp nhiều năm lại là chuyện khác. Đây là viên đá màu mình phải dặn khách kỹ nhất khi gói hàng, vì cách làm sạch quen tay của nhiều người lại đúng là cách phá đá nhanh nhất. Bài này nói rõ cách vệ sinh đúng, 5 lỗi hay gặp và khi nào đá cần trám dầu lại.
Vì sao Ngọc Lục Bảo phải bảo quản khác mọi loại đá khác
Ngọc Lục Bảo (Emerald) gần như luôn có bao thể và vết rạn nhỏ bên trong, dân trong nghề gọi là jardin nghĩa là khu vườn. Đó là dấu hiệu bình thường của đá thiên nhiên, nhưng cũng là lý do đá không chịu va đập và sốc nhiệt tốt như Ruby.
Theo GIA (Viện Ngọc học Hoa Kỳ), đá có độ cứng 7,5–8 thang Mohs nhưng độ dai chỉ ở mức khá, thấp hơn Ruby và Sapphire rõ rệt. GIA cũng nêu một con số quan trọng: khoảng 90% hoặc hơn số Ngọc Lục Bảo trên thị trường đã được trám vết rạn hở miệng bằng dầu, sáp hoặc nhựa nhân tạo.
Đây là điểm cốt tử: vệ sinh một viên Emerald là tác động lên cả lớp chất trám đó. Nhiệt, hóa chất và rung siêu âm đều có thể làm lớp trám chảy ra hoặc thoái hóa, đá vẫn nguyên nhưng nhìn đục hẳn và vết rạn vốn gần như vô hình bỗng nổi trắng lên. Hiểu sâu hơn bản chất viên đá tại bài Vạch trần sự thật về Ngọc Lục Bảo (Emerald).
Vệ sinh Ngọc Lục Bảo tại nhà: chỉ cần nước ấm và xà phòng
GIA khuyến nghị cách an toàn nhất là nước ấm pha xà phòng loãng kết hợp chà nhẹ, không cần dung dịch chuyên dụng nào.
- Pha nước ấm vừa tay với vài giọt xà phòng dịu nhẹ, đừng dùng nước nóng.
- Chà nhẹ bằng bàn chải mềm, tập trung mặt sau viên đá và kẽ chân chấu nơi bụi và kem dưỡng tích lại.
- Tráng nước sạch, nhớ bịt lỗ thoát bồn rửa.
- Thấm khô bằng khăn mềm không xù, để ráo hẳn mới cất. Không dùng máy sấy, không hơ nóng.
Mỗi 1–2 tháng một lần là hợp lý với món đeo thường xuyên; giữa các lần đó chỉ cần lau khăn mềm khô sau mỗi lần đeo.
5 lỗi hay gặp nhất khi bảo quản Ngọc Lục Bảo
1. Đem ra tiệm rửa bằng máy siêu âm
Lỗi phổ biến nhất, và tiếc nhất vì xảy ra với thiện ý làm sạch. GIA nói rõ: vì phần lớn Emerald đã được trám nên rửa siêu âm hoặc hơi nóng đều rủi ro — rung siêu âm làm yếu thêm viên đá có vết rạn, hơi nóng khiến dầu hoặc nhựa rỉ ra (hướng dẫn của GIA).
2. Rửa bát, ngâm nước nóng khi vẫn đeo nhẫn
GIA lưu ý Emerald đã trám có thể bị hư hại bởi nước nóng dùng rửa bát. Nóng cộng hóa chất cùng lúc là tổ hợp tệ nhất.
3. Để đá gần nguồn nhiệt hoặc phơi nắng lâu
Nhiệt có thể làm vết rạn lan rộng. Tránh bệ cửa sổ nắng gắt, cạnh bếp, xe đóng kín giữa trưa, và đừng hơ máy sấy.
4. Để đá tiếp xúc hóa chất và mỹ phẩm
Nước tẩy, javel, nước hoa, keo xịt tóc, kem chống nắng đều làm lớp trám biến đổi dần. Nguyên tắc: đeo sau cùng khi ra ngoài, tháo đầu tiên khi về nhà.
5. Bỏ qua chuyện thay đổi áp suất khi bay
GIA nêu một chi tiết ít người biết: nên tránh để Emerald chịu thay đổi áp suất không khí, như trong khoang máy bay. Bay dài thì cất vào hộp cứng ở hành lý tay.
Nhẫn Ngọc Lục Bảo đeo hằng ngày: chọn ổ đá trước, rồi mới tính nếp đeo
Bông tai và mặt dây gần như không phải lo. Nhẫn mới là món cần tính vì bàn tay va chạm cả ngày, và thứ phải quyết đúng ngay lúc mua là kiểu ổ giữ đá.
International Gem Society khuyến nghị ổ bảo vệ cho nhẫn Emerald: ổ bao viền (bezel) có vành kim loại ôm trọn cạnh đá là chỗ dễ sứt nhất; hoặc ổ đặt thấp sát ngón, halo thấp, ổ nhiều chấu để chấu kim loại hứng va đập thay cho viên đá.
Nếp đeo: tháo nhẫn khi làm việc nhà, thể thao, nâng vật nặng, làm vườn hoặc bơi hồ có clo. Xem các kiểu ổ thực tế tại mục nhẫn đá quý thiên nhiên của GNJ.
Khi nào viên đá cần được trám dầu lại
Lớp dầu trong vết rạn khô dần theo thời gian. International Gem Society cho biết đá xử lý dầu cần trám lại sau vài năm, đá xử lý nhựa ít phải can thiệp hơn. Dấu hiệu: đá kém trong hơn trước, vết rạn vốn mờ nay hiện thành đường trăng trắng khi soi đèn.
Đừng tự ngâm đá vào dầu ăn hay dầu em bé, dầu sai loại sẽ ngả vàng, bắt bụi và làm đá khó xử lý lại về sau. Hãy mang về nơi bán hoặc xưởng có kinh nghiệm làm đá màu, nhân đó kiểm tra luôn chân chấu. Đây là bảo dưỡng bình thường, không phải dấu hiệu đá kém.
Cất giữ: đừng để chung hộp với Ruby, Sapphire hay kim cương
Đá cứng hơn làm xước đá mềm hơn. Ruby và Sapphire là corundum độ cứng 9 Mohs, kim cương 10, đều cứng hơn Ngọc Lục Bảo ở mức 7,5–8. Vài tháng nằm cạnh nhau trong túi là mặt đá Emerald đã có thể lên vệt xước mảnh. Cất mỗi món một túi nhung hoặc một ô riêng, nơi khô ráo, tránh nắng.
Tính chất đá Ngọc Lục Bảo và ý nghĩa khi dùng hằng ngày
| Đặc điểm | Thông số | Nghĩa là gì khi đeo |
|---|---|---|
| Độ cứng Mohs | 7,5–8 (GIA) | Chống xước khá tốt, nhưng Ruby, Sapphire, kim cương vẫn làm xước được |
| Độ dai | Mức khá (GIA) | Tránh va đập mạnh, nhẫn nên dùng ổ bảo vệ |
| Xử lý thường gặp | Trám vết rạn bằng dầu, sáp hoặc nhựa, khoảng 90% số đá trên thị trường | Không rửa siêu âm, không hơi nóng, tránh nhiệt và hóa chất |
| Cách làm sạch | Nước ấm pha xà phòng loãng, bàn chải mềm | Làm tại nhà, 1–2 tháng một lần |
Ngọc Lục Bảo không chịu được rửa siêu âm như Ruby hay Sapphire, không phải vì đá kém mà vì cấu trúc bên trong và lớp chất trám đòi cách chăm khác. GIA kết luận: được chăm đúng cách, Emerald bền đẹp để truyền lại cho đời sau.
Đang cân nhắc mua? Đọc thêm Giá Ngọc Lục Bảo: vì sao cùng 1 carat mà chênh nhau cả chục lần và Ngọc Lục Bảo và Ngọc Bích — 5 khác biệt.
Câu hỏi thường gặp
Đeo nhẫn Ngọc Lục Bảo rửa bát được không?
Không nên. GIA nêu rõ Emerald đã trám có thể bị hư hại bởi nước nóng dùng rửa bát, chưa kể hóa chất trong nước rửa. Hãy tháo nhẫn trước khi vào bếp.
Tiệm vàng rửa siêu âm miễn phí, có nên mang đá tới không?
Với Ngọc Lục Bảo thì không. Hãy nói trước đây là Emerald và chỉ nhờ lau bằng nước ấm xà phòng kèm kiểm tra chân chấu.
Ngọc Lục Bảo thiên nhiên có kiểm định tại GNJ
GNJ là nhà đá quý sinh ra tại vùng mỏ Lục Yên, gia đình hai thế hệ hơn 35 năm trong nghề. Ngọc Lục Bảo tại GNJ là đá thiên nhiên, kiểm định theo yêu cầu tại PNJLab, DOJI Lab, VGC hoặc GIV, đổi trong 7 ngày. Khi bàn giao, mình nói thẳng viên đá ở mức xử lý nào để bạn biết đường chăm.
Xem mẫu đang có tại bộ sưu tập Ngọc Lục Bảo, hoặc nhắn Zalo 0916 798 168 để mình tư vấn miễn phí và gửi video đá thật.
Tác giả: Phượng Đá Quý — sinh tại Lục Yên, gia đình 2 thế hệ làm đá quý, hơn 5 năm kinh doanh đá quý thiên nhiên có kiểm định.
Nguồn tham khảo:
1. GIA — Emerald Care and Cleaning Guide: gia.edu/emerald-care-cleaning
2. GIA — Ultrasonic Cleaners for Gems: 4cs.gia.edu/en-us/blog/gems-ultrasonic-cleaners
3. International Gem Society — Emerald Engagement Ring Guide: gemsociety.org/article/emerald-engagement-ring-stone